Uluslararası Deniz Yatağı Örgütü’nün 31. Oturumu Kingston’da Tamamlandı
Jamaika’nın başkenti Kingston’da gerçekleştirilen Uluslararası Deniz Yatağı Örgütü’nün (ISA) 31. Oturumunun ikinci bölümü, Hukuk ve Teknik Komisyonu, Finans Komitesi, Konsey ve Asamble toplantılarıyla sona erdi. Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakan Yardımcısı Dmitry Tetenkin başkanlığındaki Rusya heyeti oturumda aktif rol oynadı.
Rusya’dan ABD’nin Tek Taraflı Adımlarına Tepki
Asamble’nin açılışındaki hitabında, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (UNCLOS) uygulanmasında ISA’nın merkezi bir rol oynadığını vurgulayan Bakan Yardımcısı Dmitry Tetenkin, önemli mesajlar verdi. Rusya Federasyonu, ABD tarafından 2023 yılında tek taraflı olarak belirlenen “genişletilmiş” kıta sahanlığının dış sınırlarını tanımadığını bir kez daha teyit etti. Ayrıca Washington’ın derin deniz madenciliğine yönelik tek taraflı adımlarının, Sözleşme ile kurulan rejimi ve Örgüt’ün yetki mandasını zedelediği belirtilerek tüm devletlere bu tür eylemlerden kaçınma ve paralel mekanizmaların kurulmasını önleme çağrısı yapıldı.
Oturumun Öne Çıkan Gündem Maddeleri ve Kararlar
Temmuz ayı boyunca süren yoğun diplomatik ve teknik temaslarda çeşitli başlıklar ele alındı. Bölgedeki mineral kaynakların işletilmesine yönelik taslak düzenlemelerin konsolide metninin üçüncü revizyonu görüşülerek, gelecekteki yol haritası ve ara dönem çalışmaları kararlaştırıldı. 2027-2030 dönemi için yapılan Konsey üyeliği seçimlerinde, Rusya Federasyonu Grup A (mineral hammadde tüketicisi veya net ithalatçısı en büyük devletler) altında yeniden seçildi. Bunun yanı sıra, Sözleşmeye taraf olmayan devletlerin faaliyetlerinin hukuki yönleri hakkında Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi Deniz Yatağı Anlaşmazlıkları Dairesi’nden danışma görüşü istenmesi önerisi de değerlendirildi.
Rusya ve ISA Arasında Derinleşen İş Birliği ve Kayaç Hibesi
Asamble marjında, Bakan Yardımcısı Dmitry Tetenkin ile ISA Genel Sekreteri Leticia Carvalho bir araya gelerek çevreye duyarlı kaynak geliştirme yollarını masaya yatırdı. Görüşme kapsamında Rus heyeti, “Marine Arctic Geological Expedition” uzmanları tarafından 2026 yılında Orta Atlantik Sırtı’nda 2.500 metre derinlikten çıkarılan derin deniz polimetalik sülfür numunesini, Nii Allotey Odunton Müzesi’ne bağışladı. Genel Sekreter Carvalho ise Bakan Yardımcısına UNCLOS’un özel bir baskısını takdim etti. Örgütün bir sonraki, 32. oturumunun Mart 2027’de yapılması planlanırken, açılışına kadar Sekretarya tarafından işletme yönetmeliklerine ilişkin yol haritasının güncellenmesi bekleniyor.