Tarihte Bugün: Muhammed Musaddık ve 1953 İran Darbesi. Tahran’da, 73 yıl önce bugün, yani 19 Ağustos 1953 tarihinde, İran’ın demokratik yollarla seçilen başbakanı (1951-1953) Muhammed Musaddık, ABD (CIA) destekli bir darbeyle görevden uzaklaştırıldı.
Musaddık döneminin en önemli politik hamlesi, ülkenin petrol kaynaklarını elinde bulunduran İngiliz şirketlerini millileştirmesi oldu. Bu karar, Batı dünyasının ve özellikle İngiltere’nin yoğun ekonomik ve siyasi tepkisiyle karşılaştı. Tarihe Ajax Operasyonu olarak geçen darbe sürecinde ABD’nin rolü uzun süre tartışıldı. Washington yönetimi, yıllar sonra dönemin ABD Dışişleri Bakanı (1997-2001) Madeleine Albright’ın yaptığı resmi beyanla darbedeki payını kabul etti.
Darbe sonrasında İran’da Şah Rıza Pehlevi dönemi resmen başladı. ABD yanlısı politikalarıyla bilinen Şah yönetimi, yıllar sonra halkın büyük tepkisini çekerek 1979 yılında Ayetullah Humeyni liderliğindeki İslam Devrimi ile devrildi. Görev süresi boyunca halkçı politikalarıyla tanınan Muhammed Musaddık, başbakanlığı döneminde devletten maaş almamış ve başbakanlık kurumunun tüm masraflarını kendi kişisel bütçesinden karşılamıştır.