Muhabirimiz Atılım Şaşmaz Kastamonu Cide’den bildiriyor. Kastamonu’nun Cide ilçesinde dün gece saatlerinde başlayan şiddetli sağanak yağış, ilçe merkezinde ve çevre köylerde büyük çaplı su baskınlarına neden oldu. Kriz masası verilerine göre maddi hasar ciddi boyutlara ulaşırken, bölgede hayat durma noktasına geldi.
Sahadan Güncel Veriler
Ulaşım kesildi. Devrekani Çayı’nın şiddetli taşkını sebebiyle Cide-Bartın karayolu ulaşıma tamamen kapandı. 150’den fazla yapı sular altında kaldı. İlçe merkezinde zemin katlarda yer alan ev, iş yeri ve depoları su bastı. Bazı caddelerde su seviyesinin 1 metreye ulaştığı tespit edildi. Rekor yağış kaydedildi. Sadece Cide değil, selin etki alanındaki komşu Doğanyurt ilçesinde metrekareye tam 157 kilogram yağış düştü. Tahliye ve müdahale çalışmaları sürüyor. Güvenlik amacıyla risk altındaki zemin katlar hızla tahliye edildi. AFAD, DSİ ve belediye ekipleri, iş makineleriyle tıkalı köprü ayaklarını açmak ve suyu tahliye etmek için aralıksız çalışıyor.
Uzmanlardan “Almanya Modeli” Uyarısı: Çözüm Beton Değil, Özel Sel Yolları
Karadeniz’in değişen iklim koşullarıyla birlikte bu taşkınların artık “yeni normal” kabul edilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, sadece dere ıslahı yapmanın yetersiz kaldığına dikkat çekiyor. Cide gibi riskli ilçeler için gelişmiş ülkelerin taşkın yönetimi stratejileri öneriliyor. Özel “sel yolları” (Flutmulden) sistemi acilen Türkiye’ye entegre edilmelidir. Almanya’da şehir planlamasının en kritik parçalarından biri olan bu sistem, normal zamanlarda rekreasyon alanı, park veya bisiklet yolu olarak kullanılan özel kanalların, taşkın anında suların yönlendirildiği ve tahribat yaratmadan deşarj edildiği “su otobanlarına” dönüşmesini sağlıyor. Su, yerleşim yerlerine girmeden bu yollar aracılığıyla güvenle denize ulaştırılıyor. Kontrollü taşkın alanları (Polder Sistemi) da önerilmektedir. Dere yataklarını daraltıp betonlaştırmak, suyun akış hızını ve yıkıcılığını artırıyor. Bunun yerine, nehirlerin ve çayların üst kesimlerinde suyun kontrollü olarak taşabileceği, birikip debisini düşüreceği doğal baraj alanları oluşturulması şart. Sünger şehir (Sponge City) altyapısı da hayati önem taşıyor. Sahil ilçelerinde her yerin asfalta ve betona hapsedilmesi suyun emilimini sıfıra indiriyor. Geçirimli beton kullanımı ve yağmur sularını doğrudan yer altı kaynaklarına aktaran yeşil altyapılar hızla yaygınlaştırılmalıdır.
Felaketin yaralarını sarmaya çalışan Cide’de suların tamamen çekilmesiyle hasarın net boyutu ortaya çıkacak. Gelişmeleri aktarmaya devam edeceğiz.